BatteryHubOnline

รถคันที่ช่วยพ่วงแบตเตอรี่ให้เพื่อน เสี่ยงอะไรบ้างและลดความเสี่ยงอย่างไร

รถคันที่ช่วยพ่วงแบตเตอรี่ให้เพื่อน เสี่ยงอะไรบ้างและลดความเสี่ยงอย่างไร
ที่มา: Wikimedia Commons

ก่อนพ่วงแบต แทบทุกคนมองไปที่รถของเพื่อนที่สตาร์ทไม่ติด แต่น้อยคนจะเหลือบดูแบตของรถตัวเองว่าอายุเท่าไรแล้ว ทั้งที่รถคันที่ให้ไฟคือคันที่ต้องแบกภาระทั้งหมดในอีกไม่กี่นาทีข้างหน้า ถ้าแบตฝั่งเราเองก็อ่อนอยู่แล้ว จากรถเสียหนึ่งคันอาจกลายเป็นสองคันจอดนิ่งอยู่ด้วยกัน

การมีเพื่อนแบบที่พร้อมขับออกมาช่วยในวันที่รถเสียเป็นเรื่องโชคดี เรื่องราวของเพื่อนแบบที่ยอมขับรถออกมาหาเราในวันที่ลำบาก มีให้อ่านมากมาย แต่การจะเป็นเพื่อนแบบนั้นได้โดยไม่ต้องเสียรถตัวเองไปด้วย ต้องเข้าใจความเสี่ยงของฝั่งผู้ให้ไฟก่อน บทความนี้ไม่ได้ไล่ขั้นตอนต่อสายทีละข้อ ส่วนนั้นอ่านได้ที่ลำดับการต่อและถอดสายพ่วงแบบปลอดภัย แต่จะดูว่าความเชื่อแบบไหนทำให้รถของผู้ช่วยเจ็บตัว

“รถเราแค่ปล่อยไฟให้ ไม่มีอะไรเสียหายหรอก”

ความจริง: รถคันที่ให้ไฟมีความเสี่ยงอยู่หลายจุด จุดแรกคือแบตของตัวเอง ระหว่างที่รถอีกคันพยายามสตาร์ท ไฟจำนวนมากถูกดึงผ่านสายจากแบตฝั่งเรา ถ้าแบตเรามีอายุมากหรือเสื่อมอยู่แล้ว อาจถูกดึงจนอ่อนหรือเสียหายเพิ่ม

จุดที่สองคือระบบอิเล็กทรอนิกส์ ตอนต่อหรือถอดสาย อาจเกิดแรงดันกระชากชั่วขณะ ซึ่งรถรุ่นใหม่ที่มีกล่องควบคุมและอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์จำนวนมากไวต่อเรื่องนี้ และจุดที่หนักที่สุดคือการต่อขั้วสลับ ซึ่งอาจทำให้ฟิวส์ขาด ไดชาร์จหรือกล่องควบคุมเสียหาย รวมถึงทำให้เกิดประกายไฟข้างแบต ซึ่งอาจมีแก๊สไฮโดรเจนลอยอยู่รอบๆ

ลดความเสี่ยงอย่างไร: ก่อนต่อสาย ให้ปิดไฟหน้า แอร์ เครื่องเสียง และถอดอุปกรณ์ที่เสียบช่องจุดบุหรี่ออกทั้งสองคัน เช็กเครื่องหมายบวกลบบนแบตทั้งสองลูกด้วยตา ไม่ใช่ดูแค่สีของสาย และเปิดคู่มือรถของตัวเองดูว่าผู้ผลิตกำหนดจุดต่อสำหรับพ่วงไว้หรือไม่ รถบางรุ่นให้ต่อที่ขั้วเฉพาะในห้องเครื่อง ไม่ใช่ที่ตัวแบตโดยตรง

“เร่งเครื่องรถคันที่ให้ไฟแรงๆ ไว้ อีกคันจะติดง่าย”

ความจริง: การเร่งรอบสูงค้างไว้ไม่ได้ช่วยมากอย่างที่คิด และเพิ่มภาระให้เครื่องยนต์กับไดชาร์จโดยไม่จำเป็น ในบางสถานการณ์ยังเพิ่มโอกาสเกิดแรงดันกระชากเมื่อรถอีกคันติดขึ้นมาหรือเมื่อถอดสาย

ลดความเสี่ยงอย่างไร: ปล่อยให้รถคันที่ให้ไฟเดินเครื่องตามที่คู่มือแนะนำ ถ้าคู่มือไม่ได้ระบุ รอบเดินเบาหรือสูงกว่าเล็กน้อยก็เพียงพอ และให้เวลาแบตฝั่งที่หมดได้รับไฟสักครู่ก่อนลองสตาร์ท ถ้าลองสองสามครั้งแล้วยังไม่ติด ให้หยุด เพราะการสตาร์ทซ้ำต่อเนื่องทำให้สายพ่วงร้อนและแบตทั้งสองฝั่งทำงานหนัก ปัญหาอาจไม่ได้อยู่ที่แบต

“สายพ่วงเส้นไหนก็ใช้ได้เหมือนกัน”

ความจริง: สายพ่วงเส้นเล็กหรือเก่าจะร้อนเร็วเมื่อมีกระแสสูงไหลผ่าน ฉนวนอาจนิ่มหรือละลาย ปากคีบที่สปริงล้าจับขั้วไม่แน่นจะเกิดประกายไฟ และถ้าปากคีบสองข้างแตะกันระหว่างที่ปลายอีกด้านต่อกับแบตอยู่ จะเกิดการลัดวงจรที่อันตรายทั้งต่อรถและต่อคนที่ถือสาย

ลดความเสี่ยงอย่างไร: ก่อนใช้ ตรวจว่าฉนวนไม่แตก ปากคีบไม่ขึ้นสนิม และสปริงยังแน่น ระหว่างต่อสาย ให้ถือปากคีบแยกกันคนละมือหรือวางให้ห่างกันเสมอ คนที่ลงมือต่อสายควรถอดแหวนและนาฬิกาออกก่อนเอื้อมมือเข้าไปใกล้ขั้วแบต เพราะโลหะบนมือที่แตะขั้วบวกกับตัวถังพร้อมกันจะร้อนจัดจนลวกผิวได้ในพริบตา

“รถไฮบริดหรือรถไฟฟ้าก็ช่วยพ่วงได้เหมือนรถทั่วไป”

ความจริง: รถไฮบริดและรถยนต์ไฟฟ้ามีแบตลูกเล็กสำหรับเลี้ยงระบบไฟทั่วไปเหมือนรถน้ำมัน แต่ผู้ผลิตบางรายไม่อนุญาตให้ใช้รถของตนเป็นรถให้ไฟกับรถคันอื่น หรือกำหนดเงื่อนไขไว้เฉพาะ เพราะระบบจ่ายไฟให้แบตลูกเล็กของรถกลุ่มนี้ทำงานต่างจากไดชาร์จของรถเครื่องยนต์

ลดความเสี่ยงอย่างไร: ถ้ารถของคุณเป็นไฮบริดหรือรถไฟฟ้า เปิดคู่มือหัวข้อการพ่วงแบตก่อนตกปากรับคำ ถ้าคู่มือห้าม ให้ช่วยเพื่อนด้วยวิธีอื่น เช่น เครื่องจั๊มสตาร์ทพกพา หรือโทรเรียกบริการช่วยเหลือ และไม่ว่ากรณีใด อย่าแตะต้องสายหรือชิ้นส่วนสีส้มซึ่งเป็นระบบไฟแรงดันสูง

ถ้าเพื่อนมีประกันรถหรือแพ็กเกจของผู้ผลิตที่ครอบคลุมบริการกรณีแบตหมด ลองให้เพื่อนเช็กสิทธิ์เรียกบริการช่วยเหลือบนถนนเมื่อแบตหมด ก่อน บางครั้งการรอช่างมาพร้อมเครื่องมือที่เหมาะสมปลอดภัยกว่าการเสี่ยงกับรถตัวเอง

แบตของรถเพื่อนที่บวม ปริ มีน้ำกรดซึม หรือส่งกลิ่นฉุนผิดปกติ คือแบตที่ไม่ควรพ่วงเด็ดขาด เพราะเสี่ยงระเบิดใส่คนที่ยืนอยู่ใกล้ที่สุด ซึ่งก็คือคุณในฐานะคนที่มาช่วย หากกรดจากแบตโดนตาหรือผิวหนัง ให้เปิดน้ำสะอาดล้างนานๆ ทันที แล้วรีบไปโรงพยาบาลหรือโทร 1669