BatteryHubOnline

แบตเตอรี่รถยนต์เก่าทิ้งที่ไหน ทำไมห้ามทิ้งรวมขยะทั่วไป

แบตเตอรี่รถยนต์เก่าทิ้งที่ไหน ทำไมห้ามทิ้งรวมขยะทั่วไป
ที่มา: Wikimedia Commons

ถ้าเคยยกแบตลูกเก่าที่ช่างเพิ่งถอดออกมา จะรู้ว่ามันหนักพอๆ กับลูกใหม่ รายละเอียดเล็กๆ ข้อนี้บอกอะไรเยอะ แบตที่ “หมดแล้ว” ไม่ได้ว่างเปล่า ข้างในยังมีแผ่นตะกั่วและน้ำกรดอยู่เกือบครบ มันแค่ไม่สามารถเก็บไฟได้ดีเหมือนเดิมเท่านั้น

ทำไมแบตเก่าไม่ควรไปอยู่ในถังขยะ

แบตรถยนต์ทั่วไปเป็นแบบตะกั่วกรด มีทั้งตะกั่วซึ่งเป็นโลหะหนัก และกรดซัลฟิวริกที่กัดผิวหนังและวัสดุต่างๆ ถ้าไปรวมกับขยะทั่วไป เปลือกอาจแตกระหว่างขนส่งหรือถูกบีบอัด กรดรั่วออกมา และตะกั่วอาจซึมลงดินและแหล่งน้ำ

อีกด้านหนึ่ง แบตตะกั่วกรดเป็นของที่นำกลับมาใช้ใหม่ได้ดี ทั้งตะกั่วและพลาสติกเปลือกนอกนำกลับเข้าสู่การผลิตได้ การส่งแบตเก่าไปถูกที่จึงไม่ใช่แค่ไม่ทำร้ายใคร แต่ยังได้วัตถุดิบกลับคืนมาด้วย

แบตรถยนต์และรถกระบะ

เปลี่ยนที่ร้าน

ทางที่ง่ายที่สุดคือให้ร้านที่เปลี่ยนแบตรับลูกเก่าไปเลย ร้านแบตส่วนใหญ่รับคืนอยู่แล้ว และหลายร้านคิดราคาลูกใหม่ถูกลงเมื่อคืนซาก ถามไว้ก่อนเปลี่ยนจะได้ไม่ต้องหอบลูกเก่ากลับบ้านโดยไม่จำเป็น

ถ้าเปลี่ยนเพราะแบตทำให้เจอเหตุการณ์อย่างรถสตาร์ทไม่ติดกลางลานจอดมืดๆ ตอนดึก แล้วเรียกบริการช่วยเหลือมาเปลี่ยนให้หน้างาน ก็ขอให้เขานำลูกเก่ากลับไปด้วย ไม่ต้องเก็บไว้ท้ายรถ

เปลี่ยนเองที่บ้าน

ถอดแบตเสร็จแล้ว ให้วางลูกเก่าตั้งตรงเสมอ ปิดขั้วด้วยฝาครอบหรือเทปพันสายไฟเพื่อกันโลหะไปแตะสองขั้วพร้อมกัน แล้ววางในกล่องพลาสติกหรือถาดที่ทนกรด ตอนยกขึ้นลงจากห้องเครื่องหรือท้ายรถ ใช้ท่ายกแบตที่ถนอมหลัง เพราะแบตเก่าก็หนักไม่ต่างจากลูกใหม่

จากนั้นนำไปให้ร้านแบตหรือร้านอะไหล่ใกล้บ้าน หรือถามหน่วยงานท้องถิ่นว่ามีจุดรับขยะอันตรายหรือวันเก็บขยะอันตรายเมื่อไร อย่าเก็บไว้ในโรงรถนานเป็นปี

แบตที่แตกหรือรั่ว

ถ้าเปลือกร้าว มีน้ำซึม หรือมีคราบเปียกรอบฐาน ให้ใส่ถุงมือยางและแว่นตาก่อนจับ ยกลงในภาชนะทนกรดที่มีขอบสูง และแจ้งผู้รับว่าแบตรั่ว ถ้ากรดกระเด็นโดนตัว ให้ล้างด้วยน้ำสะอาดปริมาณมากทันที

มอเตอร์ไซค์และยานพาหนะเล็ก

แบตมอเตอร์ไซค์

หลักการเหมือนแบตรถยนต์ทุกอย่าง แค่ลูกเล็กกว่า จึงมักถูกลืมไว้ในลิ้นชักหรือกล่องเครื่องมือ ทั้งที่ข้างในก็มีตะกั่วและกรดเช่นกัน ส่งคืนร้านที่เปลี่ยนได้เลย

แบตลิเธียมของจักรยานไฟฟ้าและสกูตเตอร์

แบตกลุ่มนี้ไม่มีน้ำกรด แต่มีความเสี่ยงอีกแบบ คือถ้าถูกบีบ เจาะ หรือกระแทกแรง อาจเกิดความร้อนสะสมจนไฟลุก โดยเฉพาะในรถเก็บขยะที่มีการอัด ห้ามแกะเปลือกหรือเจาะเด็ดขาด ให้ส่งคืนผู้ขาย ผู้ผลิต หรือจุดรับขยะอันตรายของท้องถิ่น

รถไฮบริดและรถไฟฟ้า

แบต 12 โวลต์

รถกลุ่มนี้ยังมีแบต 12 โวลต์เลี้ยงระบบไฟทั่วไป ซึ่งจัดการเหมือนแบตรถยนต์ปกติ แต่การถอดเปลี่ยนในบางรุ่นมีขั้นตอนเฉพาะ ควรทำตามคู่มือหรือให้ศูนย์บริการทำ

แบตขับเคลื่อนแรงดันสูง

ไม่ใช่งานที่เจ้าของรถจะยุ่งเองได้ ทั้งการถอด การขนย้าย และการส่งต่อ ต้องผ่านศูนย์บริการหรือผู้ผลิตซึ่งมีขั้นตอนรองรับ ส่วนรถเช่าไม่ว่าจะเป็นแบบไหน การจัดการแบตเป็นหน้าที่ของบริษัทรถเช่า ใครเจอแบตรถเช่าหมดกลางทางระหว่างเที่ยวต่างประเทศ ให้ติดต่อบริษัทตามสัญญา ไม่ต้องหาที่ทิ้งเอง

ถ่านเล็กๆ ในบ้านก็ใช้หลักเดียวกัน

แบตรถเปลี่ยนกันไม่กี่ปีครั้ง แต่ถ่านในรีโมต นาฬิกา และของเล่นเด็ก เป็นขยะอันตรายที่เกิดขึ้นในบ้านบ่อยกว่ามาก ควรแยกเก็บในกล่องปิดฝาแล้วส่งจุดรับขยะอันตรายเหมือนกัน บ้านที่มีลูกเล็กบางบ้านเลือกลดต้นทางไปเลย ด้วยการหันมาเลือกของเล่นไม้ที่เล่นสนุกได้โดยไม่ต้องพึ่งถ่าน ซึ่งช่วยลดขยะแบตเตอรี่ได้อีกทางหนึ่ง

อย่าคิดแกะแบตเก่าเพื่อเทกรดทิ้งหรือแยกตะกั่วไปขายเอง ไอและฝุ่นตะกั่วกับน้ำกรดเป็นอันตรายต่อทั้งคนทำและคนในบ้าน งานนี้ปล่อยให้โรงงานที่มีระบบรองรับทำดีที่สุด