คิดค่าไฟชาร์จรถยนต์ไฟฟ้าที่บ้านด้วยตัวเอง ใช้ตัวเลขอะไรบ้าง
28 ตุลาคม 2569

ค่าไฟที่ใช้ชาร์จรถคือจำนวนหน่วยไฟฟ้าที่ดึงออกจากระบบไฟบ้าน คูณด้วยค่าไฟเฉลี่ยต่อหน่วยที่คุณจ่ายจริงในบิล แค่สองตัวเลขนี้ก็พอ ส่วนที่ทำให้หลายคนคิดแล้วไม่ตรง มักเป็นเพราะหยิบตัวเลขผิดตัวมาใช้
หน่วยไฟฟ้าที่ใช้ชาร์จดูได้จากตรงไหน
หน่วยไฟฟ้าวัดเป็นกิโลวัตต์ชั่วโมง หรือที่บิลค่าไฟเรียกว่า “หน่วย” แหล่งที่ใช้ได้มีสามทาง คือหน้าจอหรือแอปของเครื่องชาร์จที่ติดผนัง มิเตอร์ย่อยที่ช่างติดแยกไว้สำหรับวงจรชาร์จ และแอปของตัวรถ สองทางแรกวัดจากฝั่งบ้านจึงใกล้เคียงบิลที่สุด
ทำไมตัวเลขในแอปรถน้อยกว่าที่บ้านจ่าย
แอปของรถมักบอกพลังงานที่เข้าไปถึงแบตเตอรี่ แต่ระหว่างทางมีพลังงานสูญเสียเป็นความร้อนในเครื่องชาร์จ สายไฟ และระบบแปลงไฟในรถ ไฟที่ออกจากบ้านจึงมากกว่าไฟที่เข้าแบตอยู่เสมอ ถ้าใช้ตัวเลขฝั่งรถคำนวณ ค่าไฟจะออกมาต่ำกว่าความจริง
นอกจากนี้ รถยนต์ไฟฟ้าบางรุ่นยังดึงไฟจากแบตลูกใหญ่ไปเลี้ยงระบบต่างๆ ระหว่างจอด รวมถึงคอยเติมไฟให้แบตลูกเล็ก ซึ่งเกี่ยวข้องกับเรื่องที่รถ EV ต้องอาศัยแบตลูกเล็กปลุกระบบหลังจอดทิ้งไว้หลายวัน ไฟส่วนนี้ก็ต้องเติมคืนตอนชาร์จครั้งต่อไปเช่นกัน
ค่าไฟต่อหน่วยเอามาจากบิลอย่างไร
บิลค่าไฟบ้านมีทั้งค่าพลังงานไฟฟ้า ค่า Ft ค่าบริการ และภาษีมูลค่าเพิ่ม วิธีง่ายที่สุดคือเอายอดรวมที่จ่ายหารด้วยจำนวนหน่วยทั้งเดือน จะได้ค่าเฉลี่ยต่อหน่วยที่ใกล้ความจริง บ้านที่ใช้อัตราแบบก้าวหน้า เมื่อใช้ไฟมากขึ้นค่าเฉลี่ยก็มักขยับขึ้นด้วย ส่วนบ้านที่ใช้มิเตอร์แบบแยกช่วงเวลา ต้องคิดแยกตามช่วงที่ชาร์จจริง อัตราล่าสุดตรวจสอบได้จากการไฟฟ้านครหลวงหรือการไฟฟ้าส่วนภูมิภาคตามพื้นที่
วิธีคิดแบบนี้ไม่ต่างจากการประเมินค่าไฟของแอร์แต่ละเดือนแบบคิดเอง เพราะเป็นการคูณหน่วยกับราคาต่อหน่วยเหมือนกัน
ลองคิดจริงด้วยตัวเลขสมมติ
สมมติว่าเครื่องชาร์จบันทึกว่าเดือนนี้ใช้ไป 150 หน่วย และค่าไฟเฉลี่ยในบิลหารออกมาได้ 5 บาทต่อหน่วย ตัวเลขทั้งสองเป็นตัวอย่างเท่านั้น ค่าชาร์จเดือนนี้คือ 150 × 5 = 750 บาท ถ้าเดือนนั้นขับไป 1,000 กิโลเมตร ก็หารได้ต้นทุนราว 0.75 บาทต่อกิโลเมตร
ตัวเลขนี้จะเปลี่ยนไปเมื่อรถเก่าลงไหม
พลังงานที่ใช้ต่อกิโลเมตรขึ้นกับการขับ น้ำหนักบรรทุก และการเปิดแอร์มากกว่าอายุรถ แต่เมื่อแบตเสื่อม ความจุที่เก็บได้ต่อการชาร์จหนึ่งครั้งจะลดลง ต้องแวะชาร์จบ่อยขึ้น จึงควรรู้วิธีดูค่าสุขภาพแบตของรถไฟฟ้าว่าลดลงไปเท่าไร ส่วนรถไฮบริดที่ไม่ต้องเสียบปลั๊ก ค่าไฟบ้านไม่เกี่ยว แต่ถ้าสังเกตว่าเครื่องยนต์ติดบ่อยกว่าเดิม อาจเป็นอาการแรกๆ ของแบตไฮบริดที่เริ่มอ่อน
- ใช้หน่วยไฟจากฝั่งบ้าน ไม่ใช่ตัวเลขพลังงานที่เข้าแบตในแอปรถ
- ค่าไฟต่อหน่วยให้เอายอดรวมบิลหารด้วยหน่วยทั้งเดือน หรือดูอัตราจาก กฟน./กฟภ. ตามประเภทมิเตอร์
- หารด้วยระยะทางที่ขับ จะได้ต้นทุนต่อกิโลเมตรไว้เทียบเดือนต่อเดือน